Kiedy pomysł na biznes można opatentować?

Przedsiębiorcy starają się zyskać przewagę nad swoją konkurencją najróżniejszymi sposobami. To mogą być oryginalne pomysły na promocję, innowacyjny produkt, oprogramowanie lub nowy model sprzedaży. Czasami wygląda to jak prawdziwy wyścig zbrojeń. Kiedy jednak uda im się wymyślić coś co działa, pojawia się pytanie jak to zabezpieczyć. Naturalnie wiele osób w pierwszej kolejności myśli o ochronie patentowej.

Co kryje się za pomysłem na biznes?

Wartość ekonomiczną może mieć każdy pomysł, który sprawi, że wyprzedzisz swoja konkurencję. Niestety nie każdy będzie się kwalifikował do ochrony w Urzędzie Patentowym. Nie da się przykładowo opatentować konkretnych ruchów w tańcu, zasad negocjacji czy specjalnie opracowanej metody obsługi klientów.

Naturalnie nie oznacza to jeszcze, że konkurencja swobodnie może korzystać z Twojej twórczości intelektualnej. Aby utrzymać swoją przewagę możesz powoływać się na inne przepisy. I dokładnie opisałem to w artykule: Pomysł na biznes. 9 skutecznych sposobów na jego ochronę prawną.

Tylko tak jak zawsze – diabeł tkwi w szczegółach. Każda z tych podstaw prawnych ma swoje możliwości i ograniczenia. Przykładowo prawo autorskie daje ochronę bez konieczności formalnej rejestracji. Ochrona jest więc przyznawana z mocy ustawy i nic nie kosztuje. Z tym, że obejmuje jedynie to co może być uznane za utwór. A czysty pomysł się w tym nie zawiera.

Jakie rozwiązania można opatentować?

Potocznie mówi się, że opatentować można różnego rodzaju maszyny. Z przekazów medialnych możemy dowiedzieć się o sporach patentowych gigantów jak APPLE czy Samsung. Stąd wiele osób błędnie przyjmuje, że w tej formie można chronić czysty software. Dlaczego nie jest to prawdą, tłumaczę w poniższym nagraniu:

 

Przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej przyjmują, że patenty mogą być udzielane na wynalazki.

Art. 24

Patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

Rozwiązania, które nie mieszczą się w tym pojęciu, naturalnie nie mogą zostać opatentowane.

Polskie przepisy nie określają definicji wynalazku. Wynika to z szybkiego postępu technicznego. Bez względu na to jak precyzyjna taka definicja by nie była, po kilkunastu, kilkudziesięciu latach zdezaktualizowałaby się. Wystarczy wspomnieć jak gigantyczny wpływ na nasze życie miało najpierw upowszechnienie się internetu, a później smartfonów.

Z tych właśnie przyczyn ustawodawca wskazał jedynie wymogi jakie musi spełniać wynalazek aby mógł być objęty ochroną patentową. Upraszczając, można jednak powiedzieć, że wynalazek to techniczne rozwiązanie jakiegoś problemu.

I tak opatentować można drobne urządzenie do usuwania chwastów (P-209117 ) jak i ogromną maszynę górniczą (P-221866). Patenty są również przyznawane na wynalazki bezpostaciowe do których należą leki zawierające substancję czynną. W tej formie chronić można sposoby wytwarzania jakichś produktów bądź sposób oddziaływania na materię.

Czego opatentować się nie da?

Problem z ochroną patentową pomysłów jest taki, że większość z nich nie ma charakteru technicznego. A tylko takie rozwiązanie może być uznane za wynalazek. Oznacza to, że zanim ekspert zacznie oceniać czy zgłoszony do opatentowania wynalazek jest nowy, posiada poziom wynalazczy i nadaje się do przemysłowego stosowania, najpierw oceni czy ma on charakter techniczny.

W orzecznictwie wskazuje się, że rozwiązanie ma charakter techniczny jeżeli:

  • dotyczy jakiejś dziedziny techniki;
  • odnosi się do zagadnienia technicznego;
  • zostało scharakteryzowane środkami technicznymi.

Na pewno te wszystkie cechy posiada rozwiązanie stanowiące wytwór materialny. Czyli jeżeli swoją przewagę nad konkurencją opierasz na jakimś urządzeniu, teoretycznie możesz je opatentować. Układu kroków w tańcu, biznesplanu czy zasad negocjacji już nie, ponieważ w świetle prawa mają nietechniczny charakter.

Co więcej przepisy dość wyraźnie wskazują czego objąć ochroną patentową się nie da:

Art. 28

Za wynalazki, w rozumieniu art. 24, nie uważa się w szczególności:

1) odkryć, teorii naukowych i metod matematycznych;
2) wytworów o charakterze jedynie estetycznym;
3) planów, zasad i metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gier;
4) wytworów, których niemożliwość wykorzystania może być wykazana w świetle powszechnie przyjętych i uznanych zasad nauki;

41)12) wytworów lub sposobów, których:

  1. a) możliwość wykorzystania nie może zostać wykazana, lub
    b) wykorzystanie nie przyniesie rezultatu spodziewanego przez zgłaszającego
    ?w świetle powszechnie przyjętych i uznanych zasad nauki;

5) programów do maszyn cyfrowych;
6) przedstawienia informacji.

Jak widać w punkcie 5, polska ustawa wyraźnie wyłącza z możliwości patentowania software. Nie ma jednak przeszkód w uzyskaniu ochrony na wynalazki wspomagane komputerowo. Jest to połączenie software z hardware. Należy jednak pamiętać, że takie rozwiązanie chronione jest jako całość. Nie można z tego wywodzić ochrony jedynie programu komputerowego.

Co jeżeli nie ochrona patentowa?

Wynalazki wśród wielu zalet mają również wady. Po pierwsze zmuszają do ujawnienia szczegółów całego rozwiązania w opisie patentowym. Po drugie taka ochrona jest czasowa i może trwać maksymalnie 20 lat. A często się zdarza, że wygasa już po kilku, bo ktoś zapomniał uiścić opłaty urzędowej za kolejny okres ochronny.

Natomiast są firmy, które wybrały inny model ochrony swoich interesów. Przykładowo Coca Cola nigdy nie zdecydowała się na opatentowanie swojego kultowego napoju. Chroni go jednak poprzez tajemnicę przedsiębiorstwa. Ponoć skład zna tylko kilka osób na świecie. Jeżeli chcesz poczytać na ten temat więcej, to odsyłam Cię do tego artykułu.

Autorem wpisu gościnnego jest Mikołaj Lech, rzecznik patentowy. Prawnik specjalizuje się
w prawie własności przemysłowej, zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz prawie autorskim.

Chcesz być na bieżąco?

Zapisz się do newslettera - najświeższe informacje, porady oraz artykuły dzięki którym zwiększysz swoje pozycje w wyszukiwarce!


4 thoughts on “Kiedy pomysł na biznes można opatentować?

  1. Dzień dobry. Nie będę rozpisywać się na tym portalu, jednak mam pytanie. Opracowałam i z powodzeniem stosuje moja autorską metoda oczyszczania skory że zmian tradzikowych, trudnych do usunięcia innymi metodami. Głównie chodzi o trądzik grudkowo krostkowy. Pracuje ta metoda od 2009 roku. Z wielkimi sukcesami i rzesza zadowolonych pacjentów. Z wykształcenia jestem kosmetologiem. Chciałabym opatentowac ta metodę.
    Poproszę o poradę.
    Magdal3na Rucinska
    Tel.601999206

  2. Wydaje mi się , że mało kto myśli o patencie, jest to trochę załatwiania, ale warto jak najbardziej zabezpieczać w ten sposób swoje pomysły

  3. Odpowiedni pomysł na biznes to podstawa, jeśli chcemy osiągnąć sukces. Nie można się nim z nikim dzielić – oczywiście do momentu, aż go nie wypuścimy na rynek i nie zacznie na siebie zarabiać. Warto również na starcie ustalić plan promocyjny, co przyniesie jeszcze większe efekty 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *